اين روزها خورشيد با سخاوتمندي هر چه تمام تر مي تابد و هوا هم روزبه روز گرم تر مي شود. اين هواي گرم هيچ  خاصيتي نداشته باشد، اشتهاي آدم را كمتر مي كند و همين طور كه از تعداد لايه هاي لباسمان كم مي كنيم شايد بهترين فرصت براي اين باشد كه وزنمان را هم كمي كم كنيم.

چون چاقي باعث احساس گرماي بيشتر مي شود و لاغرترها معمولاً تابستان را راحت تر مي گذرانند. خوشبختانه ميوه و صيفي هاي رنگارنگ فصل تابستان هم جايگزين مناسبي براي غذاهاي چرب و چيلي زمستاني هستند.

كارشناسان تغذيه بهترين رژيم غذايي را براي روزهاي گرم تابستان روزانه معادل ۵/۴ فنجان ميوه، سبزي و صيفي و سه وعده لبنيات بدون چربي يا كم چربي مي دانند.

به اين ترتيب مواد غذايي كم كالري طبيعي غني از فيبر، كلسيم و ساير مواد مغذي مورد نياز بدن مانند ويتامين ها به ميزان كافي به بدن مي رسد. شخص تا چند ساعت بعد از خوردن غذاهاي سرشار از فيبر احساس سيري مي كند و به اين ترتيب احساس سيري موقت و بلافاصله احساس گرسنگي كنترل مي شود.

خوردن مواد غذايي سرشار از فيبر همچنين به كنترل قند خون از طريق كاهش سرعت هضم و پيشگيري از سرازير شدن قند به خون كمك مي كند.

بسياري از اين پيشكش هاي تابستاني براي بدن منافعي دارند كه شايد از آنها آگاه نباشيد. ميوه و سبزي آنتي اكسيدان دارند كه پيري را به تاخير مي اندازد، از انسان در برابر سرطان و سكته محافظت مي كنند، فشار خون را تنظيم مي كنند، قلب را سالم نگه مي دارند و نيز چون كالري پاييني دارند از بروز چاقي جلوگيري مي كنند كه خود نشانه اي از سلامتي است.

ايراني هاي ديزي خور قديم در فصل تابستان تغيير ۱۸۰ درجه اي در رويه غذا خوردن خود مي دادند و از چربي و گوشت به آب دوغ خيار روي مي آوردند كه در اين فصل بهترين غذا است.

راهنمايي هاي عمومي زير در انتخاب خوردني و آشاميدني هاي مناسب تابستان به شما كمك مي كند:

 - آب بهترين نوشيدني براي فرونشاندن عطش است

آب مهمترين عامل خنك نگه داشتن بدن است. اگر سطح رطوبت بدن بالا باشد عرق زود بخار نمي شود و همين امر باعث مي شود گرماي بدن به روش مطلوبي آزاد شود و بدن را خنك كند.

به همين دليل لازم است در روزهاي گرم تابستان حتي اگر تشنه نيستيد مدام آب بخوريد. به كساني كه بيرون از خانه زير آفتاب داغ كار مي كنند يا حتي اگر براي خريد بيرون مي روند توصيه مي شود هر يك ربع يا ۲۰ دقيقه يك ليوان آب بنوشند چون گرماي هوا باعث افزايش ضربان قلب مي شود و مكانيسم خنك كننده بدن از طريق فرستادن خون بيشتر به ماهيچه ها به كار مي افتد.

تحقيقات نشان مي دهد بدن در اين فرآيند هر ساعت حدود يك ليتر آب از دست مي دهد. پس اگر زير آفتاب مي رويد حتماً همراه خود آب ببريد و حتي اگر احساس تشنگي نمي كنيد مدام آب بنوشيد.

 - از آشاميدن نوشيدني هاي كافئين دار، گازدار و بسيار شيرين بپرهيزيد.

از جايگزين كردن انواع نوشابه ها و آب ميوه هاي آماده به جاي آب خودداري كنيد. تمام اين نوشيدني ها حاوي نگهدارنده، رنگ و شكر هستند.

طبيعت آنها اسيدي و مدر است و از طريق افزايش ادرار باعث كم شدن سطح مايعات بدن مي شوند. بسياري نوشابه ها اسيد فسفريك رقيق شده هم دارند كه به لايه داخلي معده آسيب مي رساند و عملكرد آن را مختل مي كند.

زياد نوشيدن اين نوشابه ها سطح فسفر خون را بالا مي برد كه باعث جدا شدن كلسيم از استخوان ها و ورود آن به خون مي شود. كنده شدن كلسيم، استخوان را متخلخل و شكننده مي كند كه منجر به جرم گرفتن دندان، سنگ كليه، آرتروز و پوكي استخوان مي شود.

اين نوشابه ها همچنين سطح مواد معدني بدن را آنقدر پايين مي آورند كه آنزيم ها ديگر قادر به ادامه فعاليت نيستند و در نهايت منجر به سوء هاضمه مي شوند.

 - مايعات خيلي سرد ننوشيد.

شايد شما هم ترجيح مي دهيد در تابستان ليوان آب يا نوشيدني خود را پر از يخ كنيد اما پس از نوشيدن چنين مايعاتي فقط مدت بسيار كوتاهي احساس خنكي خواهيد كرد.

در واقع چنين نوشيدني هايي هيچ كمكي به خنك شدن بدن نمي كند چون نوشيدن مايعات خيلي سرد موجب انقباض جزيي رگ هاي پوستي و كند شدن روند از دست دادن گرما مي شود.

 - آب ليمو و شير بي چربي بنوشيد.

براي تامين مجدد مواد مغذي كه از طريق تعرق از بدن دفع مي شوند آب ليموي رقيق شده، شير بدون چربي، دوغ يا ساير آب ميوه هاي كاملاً طبيعي را در رژيم غذايي روزانه خود جاي  دهيد.

 - ميوه و سبزي زياد بخوريد.

انواع سبزي، صيفي و ميوه در فصل تابستان به وفور يافت مي شوند. آنها را به شكل سالاد سرد به جاي وعده غذايي روزانه ميل كنيد.

مي توانيد ميوه ها را در مخلوط كن با شير به صورت ميلك شيك در آوريد اما به آن شكر اضافه نكنيد. توجه داشته باشيد سبزي و ميوه هاي گرم براي اين فصل مناسب نيستند و بايد مصرف آنها را به حداقل برسانيد. موز، خرما، اسفناج، فلفل تند، پياز و سير از اين دسته اند.

ميوه هاي خشك شده را هم فعلاً از برنامه غذايي خود كنار بگذاريد و به جاي آن ميوه تازه و آب ميوه بيشتر بخوريد.

 - از خوردن مواد غذايي شيري بپرهيزيد.

در فصل تابستان مواد غذايي خيلي شيرين به خصوص عسل و شيره انگور يا خرما نخوريد و به همان قند طبيعي ميوه ها بسنده كنيد.

 - غذاي سبك، مغذي و كم چرب بخوريد.

خوردن چربي و روغن باعث گرم تر شدن بدن مي شود. در اين فصل خوردن غذاهاي سرخ كردني مانند كتلت و كوكو، سيب زميني سرخ كرده، چيپس و سمبوسه را به حداقل برسانيد.

 - خوردن غذاهاي تند، پر ادويه و شور را محدود كنيد.

بدن نمك مورد نياز خود را به صورت طبيعي از ميوه و سبزي تامين مي كند. اگر نمك اضافي به بدن وارد شود در جريان هضم از بدن خارج مي شود.

به همين دليل است كه هرگاه غذاي شور مي خوريد پس از آن احساس تشنگي مي كنيد و بايد مدام آب بخوريد. همچنين نمك زياد باعث بالا رفتن فشار خون مي شود.

- پروتئين حيواني را با حبوبات و لبنيات جايگزين كنيد.

پروتئين حيواني ميزان متابوليسم بدن را افزايش مي دهد و همين امر موجب افزايش گرماي بدن مي شود. بنابراين سعي كنيد در تابستان خوردن پروتئين حيواني را به حداقل برسانيد.

انواع حبوبات سرشار از مواد مغذي در تابستان جايگزين مناسبي براي گوشت هستند. لوبياها، عدس، لپه، لپه باقالي و نخود همه منابع غني پروتئين، فيبر و آهن هستند.

فيبر موجود در آنها باعث مي شود مدت بيشتري احساس سيري كنيد و به اين ترتيب در برابر وسوسه خوردن غذاهاي پرچربي بيمه مي شويد. حبوبات چربي ندارند يا خيلي كم دارند و نسبت به گوشت هنوز خيلي ارزان ترند.

كالري و چربي اشباع شده اي كه از طريق حبوبات به بدن مي رسد خيلي كمتر است و هيچ كلسترولي هم ندارند. فيبر قابل انحلال موجود در حبوبات همچنين به تنظيم كلسترول موجود در خون كمك مي كند.

پروتئين لبنيات به خصوص ماست هم در گرماي تابستان جايگزين مناسبي براي گوشت است كه هم به خنك شدن بدن و هم به لاغري كمك مي كند.

ماست تركيب شگفت انگيزي از پروتئين، كلسيم و كربوهيدرات است كه هم احساس سيري مي آورد و هم حاوي ميكرو ارگانيسم هاي فعالي است كه قدرت سيستم ايمني بدن و معده را افزايش مي دهند.

در روزهاي گرم تابستان وعده هاي غذايي را به تعداد بيشتر و حجم كمتر تقسيم كنيد.