تاریخچه

اهمیت ژنتیک در تمام جنبه‌های پزشکی

• وجود اشکال جایگزین یک ژن (آللها) در جمعیت ، پیدایش فنوتیپ‌های مشابه بوجود آمده از جهش و تنوع در جایگاههای ژنی مختلف ، اهمیت تعاملات ژنی _ ژنی و ژنی _ محیطی در بیماری ، نقش جهش پیکری در سرطان و پیری ، مقدور بودن تشخیص پیش از تولد ، امیدواری در زمینه ژن درمانی‌های قوی ، مفاهیمی هستند که امروزه در تمام کارهای پزشکی نفوذ پیدا کرده‌اند و در آینده فقط مهمتر خواهند شد.
  
  
• یک جنبه از کار ژنتیک پزشکی که مربوط به تمام طب است، ارزش تاکید دارد: این علم نه تنها بر بیمار بلکه بر کل خانواده نیز متمرکز می‌باشد. تاریخچه جامع خانوادگی ، از گامهای اولیه مهم در تجزیه و تحلیل هر نوع اختلال است، صرفنظر از اینکه ژنتیکی بودن این اختلال شناخته شده یا ناشناخته باشد.
  
  
• تاریخچه ژنتیکی ، از این جهت اهمیت دارد که می‌تواند نقش حیاتی در تشخیص داشته باشد، ممکن است ارثی بودن یک اختلال را نشان دهد، می‌تواند اطلاعاتی پیرامون تاریخچه طبیعی یک بیماری و تنوع در بروز آن فراهم کند و می‌تواند طرح توارث را آشکار سازد. تشخیص یک بیماری ارثی ، تخمین خطر برای سایر افراد خانواده را مقدور می‌کند تا بتوان اداره و تدیبر مناسب ، پیشگیری و مشاوره برای بیمار و خانواده او در نظر گرفت.

قوانین موجود در ژنتیک انسانی و پزشکی

• ژنتیک ، موضوع پراکنده‌ای مرتبط با تنوع و توارث در تمام موجودات زنده است. در این حوزه وسیع ، ژنتیک انسانی ، داشن تنوع و توارث در انسان است. در حالی که ژنتیک پزشکی ، با زیرگروهی از تنوع ژنتیکی انسان که در کار طب و تحقیقات پزشکی حائز اهیمیت است، سروکار دارد.
  
  
• در ژنتیک انسانی و پزشکی ، حوزه‌های متعدد جالبی وجود دارند که به صورت جهات گوناگون تکامل ژنتیک مشخص می‌شوند. حوزه‌های اصلی شناخته شده این تخصص عبارتند از:
  
  
  • مطالعه کروموزوم‌ها یا ژنتیک سلولی (Cytogenetics).
    
    
  • بررسی ساختمان و عملکرد هر ژن یا ژنتیک بیوشیمیایی و مولکولی.
    
    
  • مطالعه ژنوم، سازمان‌یابی و اعمال آن یا ژنومیک (genomics).
    
    
  • بررسی تنوع ژنتیکی در جمعیتهای انسانی و عوامل تعیین کننده فراوانی آللها یا ژنتیک جمعیت.
    
    
  • بررسی کنترل ژنتیکی تکامل یا ژنتیک تکامل.
    
    
  • استفاده از ژنتیک برای تشخیص و مراقبت از بیمار یا ژنتیک بالینی.
    
    
• مشاوره ژنتیکی که اطلاعاتی پیرامون خطر ابتلا به بیماری را ارائه می‌دهد و در عین حال ، حمایت روانی و آموزشی فراهم می‌کند، به حرفه بهداشتی جدیدی تکامل پیدا کرده است که در آن تمام کادر مشاغل پزشکی ، خود را وقف مراقبت از بیماران و خانواده‌های آنها می‌کنند.
  
  
• علاوه بر تماس مستقیم با بیمار ، ژنتیک پزشکی ، از طریق فراهم سازی تشخیص آزمایشگاهی ، افراد و از طریق برنامه‌های غربالگری (Screening) طراحی شده برای شناسایی اشخاص در معرض خطر ابتلا یا انتقال یک اختلال ژنتیکی ، جمعیت را مراقبت می‌کند.

موضوعات اخلاقی در ژنتیک پزشکی

موفقیتهای ژنتیک پزشکی ، با رشد موازی سطح نگرانی و اضطراب در مورد استفاده از دانشمان در جهت مفید (نه مضر) برای افراد ، خانواده‌هایشان و کل جامعه همراه بوده است. با شروع پروژه ژنوم انسانی در ایالات متحده ، کنگره آمریکا ، معضلات اخلاقی آسیب پذیری جدی جامعه بر اثر استفاده نادرست از این دانش بسیار توسعه یافته ژنتیک انسانی را شناسایی کرد.

کنگره کاربرد بخشی از بودجه پروژه ژنوم انسانی آمریکا برای حمایت از تحقیقات و آموزش در زمینه‌های اخلاقی ، قانونی و اجتماعی (EISI) این پروژه را الزامی ساخت. برنامه‌های مشابهی در کشورهای دیگر نیز وجود دارند. تلاش (EISI) در جهت مطالعه اثر دانش بدست آمده از پروژه ژنوم انسانی در بسیاری از حوزه‌ها مانند کار طب و سایر حرفه‌های مراقبت بهداشتی ، وضع و ارائه سیاست عمومی ، قانون و آموزش می‌باشد.

در هر بحثی از موضوعات اخلاقی در پزشکی ، سه اصل اساسی غالبا ذکر می‌شود: سودمندی ، احترام به خودمختاری فرد ، عدالت.

وقتی این سه اصل در تعارض با یکدیگر باشند، موضوعات اخلاقی پیچیده‌ای بوجود می‌آید. نقش متخصصان اخلاقی پزشکی که در حد فاصل بین جامعه و ژنتیک پزشکی کار می‌کنند، سنجیدن تقاضاهای متعارض است که هر کدام بر پایه یک یا بیش از یک اصل اساسی فوق ادعای مشروعیت دارند

 بر گرفته از سایتhttp://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?type=Structures&page_ref_id=118

در يك تحقيق كه توسط گروهي از محققين انجام شد و نتايج آن در چهارمين كنگره بين‌المللي مراقبت‌هاي ويژه پزشكي ارايه شد ميزان شيوه اختلالات كليوي بيمارستان قلب شهيد رجايي تهران مورد بررسي قرار گرفت.

در بيمارستان مورد مطالعه در ‪ ۳۶۲۹‬بيمار بزرگسال كه با استفاده از گردش خون برون پيكري تحت عمل جراحي قلب قرار گرفته بودند ميزان اختلال عملكرد كليه به صورت افزايش حداقل ‪ ۱۵‬درصد كراتينين سرم در ‪ ۴۳۵‬بيمار اتفاق افتاد.

از اين تعداد ‪ ۷‬مورد به دياليز صفاقي منتهي شد و در ‪ ۲‬بيمار سير پيشرونده نارسايي كليوي ادامه يافت و عوارض ديگر از جمله وابستگي به دستگاه تهويه،عفونت و ‪ Ml‬براي آنها ايجاد شد كه به مرگ بيمار منجر شده بود.

بر اساس نتايج اين تحقيق ميزان تحت تاثير قرار گرفتن عملكرد كليه در جراحي‌هاي قلبي كه از گردش خون برون پيكري استفاده مي‌شود ،نسبتا بالا است.

در صورتي كه عارضه با عوارض ديگري همچون ديس ريتمي،خونريزي و عفونت اضافه شود شدت نارسايي كليه افزايش مي‌يابد.

همچنين بر پايه نتايج اين تحقيق،نارسايي كليوي ايجاد شده مي‌تواند در پيش آگهي بيمار و مرگ و مير بيمارستاني موثر باشد و يا اينكه اقامت در بيمارستان را طولاني تر مي‌كند.

عملكرد كليه در جراحي قلب و گردش خون برون پيكري آسيب مي‌بيند اين آسيب علي رغم به كارگيري ديوتيك‌ها و حفظ فشار خون متوسط شرياني مناسب اتفاق مي‌افتد.

با اين حال بايد تلاش شود عملكرد كليه پس از عمل جراحي قلب و استفاده از گردش خون برون پيكري حفظ شود تا از طولاني شدن زمان بستري بيمار در بيمارستان و مرگ و مير پيشگيري به عمل آيد.

عواملي همچون مدت و فشار خون متوسط شرياني، هنگام گردش خون برون پيكري ميزان برون ده ادراري و بيماري‌هاي همراه ،از عوامل موثر در نارسايي كليه بعد از عمل جراحي قلب هستند.

اين تحقيق توسط دكتر "غلامعلي ملاصادقي" ،دكتر "ناهيد عقدايي"، دكتر "فروزان يزدانيان" ، دكتر "زهرا فريطوس"، دكتر "علي صادقي" و دكتر"تورج بابايي" انجام و در چهارمين كنگره بين‌المللي مراقبت‌هاي ويژه پزشكي ارايه شد.

بر گرفته از سایتhttp://www.irna.ir/fa/news/view/line-12/8407189132115502.htm 

وقتي قند خون بالا ميرود از راه ادرار دفع ميشود. دفع گلوكز به همراه خود دفع آب را نيز به همراه دارد و باعث افزايش ادرار و احساس تشنگي و تكرار ادرار از اولين علايم ديابت ميشود. در اثر دفع آب از بدن مخاطها و پيوستها خشك ميشود. اين امر در خانمها به خارش اندام تناسلي منجر ميشود. خارش ميتواند به علت عفونتهاي قارچي، كه در زمان قند خون بالا شايع است، ايجاد شده. در زمان افزايش قند خون (بيشتر از 25 ميليگرم درصد) از قدرت تداخلي گلبولهاي سفيد خون كاسته ميشود. افزايش قند خون به علت كمبود انسولين تا زمانيكه به حدود 215 تا 270 ميلي گرم درصد نرسد احساس ناراحتي نخواهيد داشت. در حقيقت كبود انسولين بيشتر از بالا رفتن قند خون باعث احساس ناراحتي و ناخوشي ميشود.

 علايم كبود انسولين :

اين علايم در صورتي كه انسولين رگولار بيشتري استفاده ميكنيد زودتر ظاهر ميشود

 1) علايم مربوط به ايجاد كتون ها :

- تهوع و استفراغ- خستگي- درد شكم- تنفس سخت و بوي بد دهان- درد در قفسه سينه يا پهلوها- اختلال هوشياري- كماي ديابتي

2) كاهش انرژي ذخيره اي بدن وضعيت شدن عضلات:

- سستي و ضعف- كاهش وزن- اختلال رشد (در صورت تداوم كمبود انسولن)

كمبود انسولين :

كمبود انسولين باعث كمبود گلوكز در داخل سلول ميشود و سلول از كتون براي سوخت استفاده ميكن و از اولين نشانه هاي آن ايجاد تهوع و استفراغ است. به يادداشته باشيد در شرايط كمبود انسولين حتي اگر غذايي نخوريد قند خون به علت عملكرد هورمونهاي بالا برنده قند خون افزايش مي يابد.

چگونه قند خون بالا را درمان كنيم ؟

افزايش موقت قند نياز به اندازه گيري هاي اورژانس ندارد. در چنين حالتي كتون ادرار را اندازه گيري كنيد. بالا بودن قند خون در چند نوبت اندازه گيري همراه با دفع كتون در ادرار نشانه كمبود انسولين است. اگر مقدار دفع كتون به رغم افزايش ميزان انسولين پايين نبايد (افزايش 2+ به 3+) هر چه سريعتر با پزشك خود تماس بگيريد.

 علائم قند خون بالا :

1) وجود قند در ادرار :

- تكرار ادرار و شب ادراري

- افزايش حجم ادرار

- از دست دادن مايعات

- تشنگي مفرط و خشكي دهان

- پوست و مخاطهاي خشك

- كاهش انرژي بدن

2) كاهش وزن و احساس خستگي

3) اختلال ديد

بايد بدانيم كه دو نوع كتون به نامهاي B هيدروكسي بوتيريك و استوالتات وجود داردكه تنها استواستات با نوارهاي ادراري كتون قابل اندازه گيري است. البته در مراحل اول درمان ممكن است با افزايش كاذب كتون ها مواجه بشويم. به دليل تبديل B هيدروكسي بوتيريك به استواستات. ولي مقادير كلي كتون ها كاهش يافته است.

كتواسيدوز يا كماي قند خون بالا :

در شرايط كمبود انسولين سلولهاي عضلاني كه توانسته اند قبلاً از كتون استفاده كنند ديگر نمي توانند استفاده كنند. اين مسئله باعث انباشته شدن كتون در خون ميشود و خون اسيدي ميشود و شرايط ايجاد كتواسيدوز مهيا ميشود.بدن سعي ميكند كه اين مقدار كتون را از طريق ادرار و يا تنفس خارج سازد و باعث بوي بد دهان (بوي ماهي گنديده) ميشود. در اين حالت بر تعداد تنفسها براي دفع هر چه بيشتر كتون افزوده ميشود (تنفس كوسمال).

احساس درد بيشتر شكم به همراه لمس شكم ميتواند از نشانه هاي كتواسيدوز باشد و در اين مورد بايد ساير علل رد شود. اگر به موازات دفع آب از بدن به همان تعداد آب مصرف نشود باعث كم آبي (ازيدراتاسيون) ميشود. اگر اين روند ادامه يابد اختلال هوشياري و كوما ايجاد ميشود. كتواسيدوز ممكن است به سرعت به شرايط تهديد كننده زندگي تبديل شود. كتواسيدوز ميتواند در مدت 12 الي 24 ساعت ايجاد شود. اگر در رژيم درماني از انسولين طولاني اثر يا متوسط اثر كمتري نسبت به انسولين كوتاه اثر استفاده شود كتواسيدوز زودتر ايجاد خواهد شد.

چرا گاهي دچار اختلال ديد مي شوم ؟

اين مسئله بدليل تفاوت محتوي گلوكز در عدسي چشم نسبت به خون ايجاد ميشود. عدسي به علت نداشتن عروق خوني از راه مايع اطراف عدسي (زلاليه) گلوكز را ميگيرد و اين مسئله باعث تغيير سريع مقدار گلوكز عدسي نسبت به خون ميشود. اين عامل باعث ميشود كه عدسي آب جذب كند و متورم شود و اختلال انكساري ايجاد شده. اين پديده باعث آسيب نميشود و ظرف چند ساعت به حالت عادي بر ميگردد (شبيه زماني است كه بخواهيد از عينك شخص ديگري استفاده كنيد) در اين شرايط امكان تطابق چشم وجود دارد و در كل باعث خستگي چشم ميشود.

بر گرفته از سایت ehr.ir

كور رنگي يك بيماري ارثي وابسته به كروموزوم X مغلوب است كه در مردان بيشتر ديده شده و تقريباً هميشه از مادر به پسر به ارث مي رسد. (توضيح: زنان دو كروموزوم X و مردان يك كروموزوم X و يك كروموزوم Y دارند. در بيماري هاي وابسته به كروموزوم X مغلوب در زنان بايد هر دو كروموزوم X معيوب باشند تا بيماري رخ دهد. اگر يك كروموزوم X معيوب باشد بيماري رخ نمي دهد ولي قابل انتقال به فرزندان است. در مردان معيوب بودن تنها كروموزوم X سبب بيماري مي شود. بنابراين، فردي كه مبتلا به كوررنگي است، مادرش يا مبتلا به كور رنگي است و يا ناقل بيماري.) در اين اختلال كروموزومي سلول هاي مخروطي در شبكيه كه مسئول درك رنگ هستند دچار اختلال هستند و به همين دليل بيمار رنگ ها را درست تشخيص نمي دهد.

كور رنگي ممكن است بر اثر بيماري هاي عصب بينايي يا شبكيه نيز رخ دهد. در اين موارد، فقط چشمي كه مشكل دارد دچار كور رنگي مي شود و بيماري در طول زمان تشديد مي گردد بطوريكه ممكن است تبديل به كوررنگي كامل شود كه در آن بيمار ديدي خاكستري دارد. اين بيماران معمولاً در تشخيص آبي و زرد مشكل دارند.

علائم

• اشكال در تشخيص قرمز و سبز (شايعترين حالت)
• اشكال در تشخيص آبي و سبز

تشخيص

تشخيص كوررنگي اغلب با استفاده از چارت هاي رنگي بنام "صفحات آزمون ايشي هارا" (Ishihara) انجام مي شود. در اين صفحات كه نمونه هايي از آن را مي بينيد اعدادي متشكل از نقطه هاي رنگي در زمينه اي متشكل از نقاطي به رنگ ديگر قرار گرفته اند كه تشخيص آن ها براي افراد كوررنگ مشكل است. در صورتيكه مشكلي در ديد رنگي بيمار تشخيص داده شود از تست هاي دقيق تر استفاده مي شود.

درمان

كور رنگي هيچ درماني ندارد. تشخيص زودرس كوررنگي مي تواند مانع بروز مشكلات آموزش در كودكان مدرسه رو شود. در اين صورت بهتر است والدين كودك با مسئولين مدرسه و معلم او صحبت كنند.

بعضي از بيماران از لنز هاي مخصوصي استفاده مي كنند كه هم بصورت لنز تماسي و هم بصورت لنز عينك وجود دارد.

در بسياري موارد بيماران به جاي تشخيص رنگ ممكن است ترتيب قرار گيري را بخاطر بسپارند. بعنوان مثال بيمار بخاطر مي سپارد كه چراغ قرمز هميشه بالاي چراغ راهنمايي و چراغ سبز پايين قرار دارد.

بر گرفته از سایت اصلاح  دید نور

Hair gel

ژل موي سر يكي از ابزار هاي شكل دادن به مو به شمار مي آيد. با استفاده از اين فراورده مي توانيد مدل دلخواه خود را براي مدت نسبتا طولاني بر روي مو تثبيت نمائيد.

محصولات مدل دهنده مو،  همگی از نظر شیمیایی  پلیمرهای حل شده در حلال مایع هستند. وظیفه پلیمرهای موجود در این ترکیبات آن است که  رشته های مو را به هم متصل کند، ضمن آنکه، پوشش پلیمری محیط بر تارهای به هم چسبیده مو، باعث افزایش حجم کلی آنها می گردد.

نحوه اتصال تار های مو توسط این فراورده ها  معمولا به دو صورت است:

1-    اتصال جانبی (پهلو به پهلو)ی تار های مو  که اصطلاح جوش خطی (Seam weld) به آن اطلاق می گردد.

2-  اتصال نقطه ای (یا متقاطع) تارهای مو که جوش نقطه ای (Spot weld)  نام دارد. در این حالت تارهای مو، در یک نقطه،  یکدیگر را قطع می کنند.

فراورده مدل دهنده مو، باید به گونه ای توسط تولید کننده طراحی و بوسیله  مصرف کننده به کار برده شود که اتصال تارهای مو،  بیشتر از نوع جانبی باشد. زیرا اتصال تارهای مو، به این شیوه، علاوه حجم بیشتر، آنها را به شکل ملایمتری در کنار هم  نگاه داشته و آسیب کمتری به كوتیکول وارد می کند .

در حال حاضر ژلهای مو به دو دسته کلی تقسیم بندی می شوند:

Micro gels ژلهای روغنی (یا میکرو ژل ها) به صورت امولسیون های شفاف روغن در آب عرضه می شوند ( قطرات روغن آنقدر کوچکند که امولسیون شفاف به نظر می رسد).

اين نوع از ژلها بيشترجهت ایجاد درخشندگی و گره گشایی از مو در هنگام برس و یا شانه کردن استفاده می شوند

True gels ژلهای پلیمری ( ژلهای حقیقی) مخلوطی از آب، یک عامل ژل کننده و  یک پلیمر تثبیت کننده با وزن ملکولی بالا هستند . وقتی که این مواد روی مو قرار می گیرند، رشته های مو با مخلوط آب و پلیمر پوشانده می شوند. سپس آب از روی مو تبخیر شده و لایه نازکی از پلیمر روی آن را می پوشاند. این پلیمر باید پوششی سبک، قابل انعطاف و شفاف روی مو بر جای گذارد و درخشندگی خاصی به آن بدهد ضمن آنکه که  گره ها و الکتریسته ساکن مو تاحدی کاهش يابد.

روشی برای استفاده

 موي خود را ابتدا با شامپوي مناسب شستشو دهيد. آب اضافي را  با استفاده از حوله(با روش گذاشتن و برداشتن) از روي مو بزدائيد. مقداري  ژل در كف دست خود قرار داده و پس از پخش آن بر روی دست به طور يكنواخت روي مو پخش نمائيد.

دو نكته در مورد ژلها:

ژل می تواند هم بر روی موی خشک و هم بر روی موی تر استفاده شود.

ژل بر روی موی مشکی جلوه بیشتری دارد.

·        در صورتي كه مدل فر، مورد نظرتان است با استفاده از نوك انگشتان فر دلخواه خود را به مو بدهيد.

·   براي صاف نمودن،  رشته های مو را بین دو دست قرار داده و دستها را در حالیکه فشار كمي اعمال مي كنید  به سمت پائين حركت دهید .

دانشمندان در تست های آزمايشگاهی دريافتند که تزريق ويتامين ث به خون، در شکل "اسيد اسکوربيک"، به نابودی سلول های سرطانی منجر شد.

اين مطالعه ناقض مطالعات قبلی است، اما موسسه ملی بهداشت آمريکا واقع در ايالت مريلند گفت که آن مطالعات بر دوزهای پايين تر نوع خوراکی ويتامين ث متکی بوده است.

ساير متخصصان سرطان گفتند شواهد قانع کننده ای که از قبل وجود دارد حاکی از بی تاثير بودن ويتامين ث در معالجه سرطان است.

در مطالعات دهه ۱۹۷۰ برای نخستين بار نشان داده شد که دوزهای بالای ويتامين ث می تواند به درمان سرطان کمک کند اما مطالعات بعدی آن يافته را تاييد نکرد.

در تازه ترين مطالعه، که نتايج آن در نشريه "اقدامات آکادمی ملی علوم" چاپ شده است، محققان آزمايش هايی را ترتيب دادند که تزريق بالينی (کلينیکی) ويتامين ث به طيفی از ۹ سلول مختلف سرطانی و چهار سلول عادی را شبيه سازی می کرد.

در پنج عدد از مجموعه های حاوی سلول های سرطانی، ميزان بقای سلول ها ۵۰ درصد افزايش يافت درحالی که تاثير آن بر سلول های عادی خنثی بود.

بررسی دقيقتر سلول های بدخيم لنفاوی -که به خصوص در مقابل اسيد اسکوربيک حساس بودند- نشان داد که به طور کامل نابود شدند.

محققان متوجه علت اين تاثير نشدند با اين حال اشاره کردند که اين شيوه درمانی به تشکيل "پروکسايد هيدروژن" منجر شد، ماده ای که برای سلول ها سمی است.

دکتر مارک لوين، سرپرست اين تحقيقات، گفت که پيش از تجويز اين نوع معالجه برای بيماران ابتدا بايد ايمنی آن ثابت شود.

اما او گفت که اسيد اسکوربيک به عنوان يک عامل بالقوه برای درمان سرطان دارای گذشته ای جنجال آفرين بوده است.

هنری اسکوکرافت، از مقام های ارشد موسسه تحقيقات سرطان بريتانيا گفت که عليرغم اين يافته ها، شواهد غالب هنوز به بی تاثير بودن ويتامين ث در معالجه سرطان اشاره دارد.

وی گفت: "اين مطالعه در مرحله خيلی خيلی ابتدايی است. مواد زيادی وجود دارد که در تست های آزمايشگاهی سلول های سرطانی را می کشند، اما وقتی در بيماران امتحان می شوند بی اثر هستند."

او افزود: "اما ما می دانيم که يک رژيم غذايی سالم و متوازن، شامل مقدار زيادی ميوه تازه و سبزيجات، راه موثری در کاهش خطر ابتدا به سرطان در وهله اول است."

اين دانشمندان گفته اند سلول های رنگ دانه ای که در پوست افراد وجود دارند، مهم ترین عامل در تغییر رنگ مو ميباشد. کشف علت اصلی این عامل می تواند به عنوان راهی برای درمان سرطان پوست از روشهای تازه تر مورد استفاده قرار گیرد.

گروهی از محققان آمریکایی دریافته اند زمانی که سلول های رنگ دانه از بین می روند و دیگر تولد مثل نمی کنند، رنگ مو کم کم خاکستری شده و تغییر می یابد.

بررسی ها نشان می دهد فعالیت نامنظم و غیر قابل کنترل سلول های رنگ دانه ای موجب می شود فرد در معرض ابتلا به سرطان پوست قرار بگیرد که البته با این کشف می توان از انتشار تومورهای سرطانی پوست جلوگیری کرد.

این نخستين دستاوردی است که دانشمندان امیدوارند بر اساس آن بتواننددرمانی مناسب و قطعی برای سرطان پوست بیابند.

پوست متشکل از دو لایه اصلی است: روپوست (اپیدرم) که لایه نازکتر خارجی می باشد و میان‌پوست (درم) که لایه ضخیمتر داخلی است . روپوست لایه های ضخیمی از سلولهای مسطح می باشد . پوست با دارا بودن سطح متوسطی حدود ٢ متر مربع (٢.٥ یارد مربع) ، یکی از بزرگترین اعضا بدن است . پوست یک سد محافظتی بین محیط جهان اطراف با عضلات ، اعضای درونی و رگهای خونی و اعصاب بدن تشکیل می دهد . مو و ناخنها از پوست منشا گرفته و یک حفاظت اضافی ایجاد می کنند . ظاهر پوست به طور گسترده ای تغییر می کند . که این تغییر نه تنها به دلیل عواملی همچون افزایش سن بوده ، بلکه ، نمایش دهنده نوسانات هیجانی و سلامت عمومی ، نیز می باشد . پوست یک عضو زنده است . فوقانی ترین لایه آن روپوست (اپیدرم) بوده که سطح پوست را تشکیل می دهد و متشکل از سلولهای مرده است و در هر فرد حدود ٣٠ هزار عدد از این سلولها در هر دقیقه ریزش می کنند . با این وجود سلولهای زنده پوست دائما در قسمت زیری تر روپوست تولید شده تا جایگزین این سلولها گردند . در زیر روپوست، میان‌پوست (درم) قرار گرفته که حاوی عروق خونی ، انتهاهای عصبی و غدد می باشد . لایه ای از چربی در زیر درم قرار می گیرد و به عنوان یک عایق ، ضربه گیر و منبع انرژی عمل می کند .

محافظت و احساس

هر چند اکثر قسمتهای پوست ضخامتی کمتر از ٦ میلیمتر (¼ اینچ ) دارند . اما پوست یک لایه محافظتی قوی است . جز اصلی سطح پوست یک پروتئین زمخت فیبری است که کراتین نام دارد . این ماده را می توان در مو که ایجاد حفاظت و گرما می کند و در ناخنها که انتهاهای ظریف انگشتان دست و پا را می پوشانند ، پیدا کرد . پوست یک سد دفاعی کاملا موثر در برابر میکروارگانیسمها و مواد مضر ایجاد میکند ، اما این سد بیشترین تاثیر را زمانی دارد که سطح آن دست نخورده باقی ماند . زخمها ممکن است عفونی شوند و به باکتریها ، که بعضی از آنهادر سطح پوست زندگی می کنند ، اجازه دهند که وارد جریان خون شوند . سبوم که مایع روغنی است و از غدد سباسه موجود در درم تشکیل می گردد ، به حفظ حالت ارتجاعی پوست و دفع آب ، کمک می نماید . به دلیل اینکه پوست ما حالت ضد آب ( واترپروف ) دارد ، آب را به هنگام دوش گرفتن مثل یک اسفنج ، جذب نمی کنیم . احساس لامسه ما از گیرنده هایی که در قسمت درم پوست وجود دارند و به فشار ، ارتعاش ، گرما ، سرما و درد پاسخ می دهند ، ناشی میشود . در هر ثانیه ، میلیاردها پیام از تحریکات دریافت شده در سرتاسر بدن به مغز ارسال شده و درآنجا این پیامها به صورت یک "تصویر" حسی در می آید و فرد را از خطراتی مثل یک وسیله داغ ، آگاه می سازند ، بعضی نواحی حسی مثل انتهای انگشتان ، دارای تراکم بالایی از گیرنده ها می باشند . پوست همچنین یک نقش اساسی در تنظیم دمای بدن ایفا می کند و زمانیکه در معرض تابش نور خورشید قرار می گیرد ، ویتامین (D) تولید می نماید که برای ایجاد استخوانهای قوی لازم است .

یک لایه واکنش گر

پوست ما به شیوه زندگی ما واکنش نشان می دهد ، برای مثال ، پوست دستان یک باغبان ضخیم شده تا حفاظت بیشتری ایجاد کند . در طی روند پیری ، پوست چروکیده شده و خاصیت ارتجاعی آن کمتر می شود که این حالت می تواند در نتیجه سیگار کشیدن یا تماس بیش از حد با نور خورشید ، تسریع گردد . همچنین ، پوست می تواند رنگ خود راتغییر دهد . در برخورد مستقیم با نور خورشید ، اپیدرم و درم ملانین بیشتری تولید می کنند ، ملانین ، رنگدانه ای است که تشعشعات مضر ماورا بنفش را فیلتر می کند . افزایش ملانین باعث تیره شدن پوست می شود . مردمی که اصلیت آنها متعلق به مناطقی با تابش شدید نور خورشید می باشد ، دارای پوست تیره تری بوده که به راحتی پوست روشن نمی سوزد . افرادیکه پوست روشن دارند بدلیل داشتن ملانین کمتر در پوست خود نسبت به آفتاب سوختگی حساسترند.

رشد و ترمیم

پوست دائما خودش را از طریق ریزش سلولهای مرده و تولید سلولهای جدید ، نوسازی می کند . در نتیجه سلولهای سطحی که به دلیل سایش ، آسیب یا بیماری از دست می روند ، سریعا جایگزین می شوند . سلولهای جدید در اپیدرم که لایه فوقانی پوست است و به عنوان یک پوشش محافظتی ضخیم عمل می کند، ساخته می شوند.

رشد پوست

در اکثر نواحی بدن ، روپوست، چهار لایه دارد . در تحتانی ترین قسمت ، لایه قاعده ای قرار دارد، که در آن سلولهای جدید ساخته می شوند . به موازات حرکت به سطح ، سلولها تغییر می کنند تا لایه های بینابینی یعنی سلولهای خاردار و دانه‌ای را تشکیل دهند . سلولهای در عرض ٢-١ ماه به سطح می رسند . لایه سطحی متشکل از سلولهای مسطح مرده می باشد که دائما ریزش می کنند .

سلول لایه سطحی

سلولهای مسطح مرده در سطح پوست یک پوشش محافظتی خشن تشکیل می دهند . این سلولها دائما به موازات از دست رفتنشان ، جایگزین میشوند .

سلول دانه‌ای: سلولهای لایه دانه‌ای (گرانولار) مسطحتر از سلولهای خاردار هستند و ساختار سلولی آنها شروع به بهم خوردن می کند.

سلول خاردار: سلولهای واقع در لایه سلولی خاری ، بر آمدگیهای خاری دارند که آنها را به هم متصل می کند و به پوست قدرت می دهد .

سلول قاعده ای : سلولهای لایه قاعده ای به میان‌پوست چسبیده اند. این ناحیه ، قسمتی از پوست است که سلولهای آن مرتبا تقسیم می شوند تا سلولهای جدید را که بعدا به لایه های بعدی تبدیل می شوند ، بسازد.

ترمیم پوست

زمانیکه پوست آسیب می بیند، از طریق ترمیم بافت آسیب دیده و جایگزین ساختن بافت از دست رفته با سلولهای جدید ، پاسخ می دهد . طی روند ترمیم ، بافت مرده یا آسیب دیده ، ابتدا توسط بافت اسکار و بتدریج با سلولهای جدید سالم جایگزین می شود. ترمیم پوست طی مراحلی که در زیر گفته شده ، صورت می گیرد.

1- هر آسیبی که منجر به ضایعه پوستی شود ، در صورتیکه ضایعه سطحی باشد مسئله مهمی نیست . ممکن است رگهای خونی میان‌پوست آسیب دیده و باعث خونریزی شود. 2- خون از رگهای خونی نشت پیدا کرده ، منجر به تشکیل لخته می شود . فیبروبلاستها و دیگر یاخته های اختصاصی ترمیمی تکثیر شده و به ناحیه آسیب دیده مهاجرت می کنند . 3- فیبروبلاستها : کلافه ای از بافت فیبردار در داخل لخته ایجاد می کنند . به موازات انقباض رشته های فیبرین کلافه دچار چروکیدگی می شود . بافت پوستی جدید در زیر تشکیل می گردد . 4- کلافه فیروز ، سفت شده تا یک کبره زخم بر روی سطح پوست ایجاد کند . زمانیکه رشد پوست جدید کامل شود این کبره می افتد . با این وجود اثر زخم ممکن است باقی ماند .

برگرفته از پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران (برداشت آزاد با ذکر منبع و دادن پیوند)